Madaxweynaha Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud, ayaa khudbad uu caawa u jeediyay shacabka kaga hadlay xaaladda siyaasadeed ee dalka, hannaanka doorashooyinka iyo khilaafaadka u dhexeeya dowladda federaalka iyo siyaasiyiinta mucaaradka.
Xasan Sheekh ayaa sheegay in Soomaaliya ay muddo ka badan 30 sano soo martay marxalado siyaasadeed oo kala duwan, balse uu hadda jiro fursad lagu xoojin karo nidaamka ay shacabka si toos ah ugu doortaan hoggaamiyeyaashooda.
Madaxweynaha ayaa sheegay in doorashooyinka qof iyo cod laga qabtay deegaanno ka tirsan Koonfur Galbeed, Galmudug, Hirshabeelle iyo gobolka Banaadir, isaga oo xusay in doorashooyinku si nabad ah uga dhaceen 50 ka mid ah 92-kii degmo ee jiray sannadkii 1990-kii.
Sida uu sheegay, doorashooyinka ayaa lagu qabtay 1,102 goobood oo codbixin ah, waxaana is-diiwaangeliyay 1,824,853 muwaadin, halka ay tartameen 26,742 musharrax, ayna 1,435 masuul ku guuleysteen doorasho toos ah.
Waxa uu sidoo kale sheegay in aanay wax iska horimaad hubaysan ka dhicin goobaha codbixinta, isaga oo ku adkeystay in la dhowray sharciga iyo go’aannada Maxkamadda Sare.
Khudbaddiisa, Xasan Sheekh ayaa ugu baaqay siyaasiyiinta mucaaradka iyo hoggaamiyeyaasha bulshada inay mudnaanta siiyaan danta qaranka, kana fogaadaan tallaabo kasta oo wax u dhimi karta xasilloonida iyo midnimada dalka.
Waxa uu xusay in albaabka wada-hadalku mar walba furan yahay, isla markaana khilaaf kasta lagu xallin karo wadahadal, is-afgarad iyo isu-tanaasul ku dhisan danta guud ee dalka iyo shacabka Soomaaliyeed.
Madaxweynaha ayaa sidoo kale ammaanay siyaasiyiintii hore iyo masuuliyiintii aqbalay natiijooyinka doorashooyinka, isaga oo sheegay in ixtiraamka rabitaanka shacabka iyo aqbalidda natiijooyinku ay saldhig u yihiin dimuqraadiyad waarta.
Isaga oo ka hadlayay hadalkiisa ah in aan go’aan lagu reebin meel dhexe, ayuu sheegay in aanu ula jeedin inuu ka soo horjeedo wadatashiga, balse ay tahay in la kala saaro go’aan-qaadashada iyo la-tashiga. Waxa uu ka digay in haddii aan kala duwanaanshahaas la fahmin ay horseedi karto xaalad fowdo ah.
Madaxweynaha ayaa carrabka ku adkeeyay in dowladda federaalku ay ka go’an tahay sii wadidda dagaalka ka dhanka ah kooxda Al-Shabaab, xoojinta amniga iyo hirgelinta doorashooyinka qof iyo cod.
Ugu dambayn, Xasan Sheekh ayaa si rasmi ah ugu baaqay dhammaan siyaasiyiinta dalka inay miiska wada-hadalka yimaadaan iyada oo loo marayo waddooyinka rasmiga ah.
Waxa uu sheegay in mustaqbalka dalka uu gacanta ugu jiro shacabka Soomaaliyeed, isaga oo ku baaqay in la abuuro hannaan u suurtageliya muwaadin kasta inuu codkiisa ku doorto hoggaamiyaha uu doonayo.
Khudbaddan ayaa ku soo beegmaysa xilli ay taagan yihiin dooddo siyaasadeed oo ku saabsan hannaanka doorashooyinka, awoodaha hay’adaha dowladda iyo sida loo gaari karo heshiis siyaasadeed oo loo dhan yahay..
